Phương pháp làm các bài văn nghị luận văn học dạng liên hệ văn học

25 Tháng 11, 2019Dạng bài không hề thiếu trong các đề thi môn Ngữ văn và cũng là câu hỏi chiếm số điểm lớn nhất ( từ 5 cho đến 7 điểm ), đó chính là nghị luận văn học .

Có nhiều các bài văn nghị luận văn học như: dạng phân tích tác phẩm văn học, có thể là một tác phẩm hoàn chỉnh hoặc một đoạn văn, đoạn thơ nhất định; dạng phân tích hình tượng văn học (nhân vật, hình ảnh, tình huống truyện,…). Và cuối cùng, dạng bài khó nhất đó chính là liên hệ văn học.

 

Tìm hiểu thêm: 

Cách làm một bài văn nghị luận xã hội hay, ấn tượng ngay qua dẫn chứng

1, Phương pháp làm các bài văn nghị luận văn học dạng đề liên hệ văn học

Phương pháp làm các bài văn nghị luận văn học dạng liên hệ văn học-1

a) Định nghĩa: Liên hệ là thao tác dùng các đặc điểm một đối tượng để làm nổi bật đặc điểm của một đối tượng khác (có những nét tương đồng). Nếu trong dạng đề so sánh văn học, chúng ta bắt gặp hai đối tượng đặt trong mối tương quan ngang bằng, cả hai có chức năng như nhau thì ở dạng đề liên hệ, chúng ta phải xác định đâu là đối tượng chính, đâu là đối tượng phụ. Trong các dạng đề nghị luận văn học lớp 12 thì đây là dạng văn khó nhất. Nó không chỉ đòi hỏi học sinh phải nắm vững và phân tích được văn bản mà còn hiểu sâu và tiến hành phân tích so sánh dược chung với nhau.

Trong văn học, khi đi nghiên cứu và phân tích, bình giảng những đoạn thơ, đoạn văn, cụ thể thẩm mỹ và nghệ thuật, nhân vật, hành vi kịch, … tất cả chúng ta đều hoàn toàn có thể sử dụng thao tác liên hệ để tạo ra chiều sâu cho tác phẩm. Ví dụ như, khi nghiên cứu và phân tích hai khổ thơ 3 và 4 của bài thơ “ Sóng ”, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể có rất nhiều ngữ liệu để liên hệ

Khi tiếp cận và xử lí bài văn thuộc dạng bài liên hệ văn học, các em cũng cần tuân thủ bốn bước như dạng đề so sánh đã đề cập
Bước 1 : Phân tích đề. Thao tác này được thực thi trong khoảng chừng 2 phút. Các em lấy bút gạch ra những từ khóa trong đề bài để xác lập đúng chuẩn đối tượng người tiêu dùng chính và đối tượng người dùng liên hệ mà đề bài nhu yếu. Sau đó, nhanh gọn khoanh vùng phạm vi kiến thức và kỹ năng ( đối tượng người dùng nằm ở phần nào của tác phẩm, nói về điều gì ) để tưởng tượng được ý đồ của người ra đề và tìm ý đúng, trúng. Đồng thời, xác lập những nhu yếu cần thực thi của đề bài

Bước 2: Viết mở bài: Nêu lên vấn đề (cố gắng tìm ra những điểm chung của các đối tượng để dẫn dắt), giới thiệu tập trung vào đối tượng chính. Các em có thể áp dụng các cách mở bài chung cho nghị luận văn học sau đó thêm những điểm chung của các đối tượng vào cuối cùng để dẫn dắt sang phần thân bài

Bước 3 : Viết thân bài

  • Giới thiệu tác giả, tác phẩm của hai đối tượng người dùng
  • Giới thiệu yếu tố được đặt ra từ các đối tượng người dùng văn học
  • Làm rõ đối tượng người tiêu dùng chính
  • Liên hệ với đối tượng người tiêu dùng phụ để làm điển hình nổi bật nhu yếu đề bài
  • Chỉ ra và lí giải sự giống và khác giữa các đối tượng người dùng để làm điển hình nổi bật đối tượng người tiêu dùng chính ( hoặc nhu yếu của đề bài ) .
  • Nếu có những yếu tố được đặt ra từ các đối tượng người tiêu dùng văn học thì cần làm sáng tỏ qua việc soi chiếu yếu tố ấy vào đối tượng người dùng

Bước 4 : Viết kết bài : Đánh giá chung về nội dung và nghệ thuật và thẩm mỹ, khẳng định chắc chắn lại yếu tố

2, Chữa dàn ý các bài văn nghị luận văn học dạng đề liên hệ văn học

Phân tích vẻ đẹp biểu trưng của rừng xà nu trong tác phẩm cùng tên của Nguyễn Trung Thành. Liên hệ với chuyến tàu đêm trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam để thấy nét rực rỡ của hai tác giả trong việc xây dựng hình tượng thẩm mỹ và nghệ thuật .
a ) Vài nét về tác giả, tác phẩm
Nguyễn Trung Thành, sinh năm 1932 tại Quảng Nam, là nhà văn gắn bó mật thiết với mặt trận Tây Nguyên. Truyện ngắn này được Nguyễn Trung Thành viết vào mùa hè năm 1965. Đó là thời kỳ Mỹ đổ quân ào ạt vào miền Nam nước ta. Truyện được đăng trên tạp chí Văn nghệ quân giải phóng miền Trung – Trung Bộ ( 1965 ), sau đó in trong tập Trên quê nhà những anh hùng Điện Ngọc .

b) viết đoạn văn mẫu nghị luận văn học: Hướng dẫn phân tích vẻ đẹp biểu trưng của rừng xà nu

Cây xà nu với số lượng phần đông : “ Cả rừng xà nu hàng vạn cây ”, “ những đồi xà nu tiếp nối đuôi nhau tới chân trời “ như dân làng Xô Man lớp này đến lớp khác đứng lên diệt giặc .
Cây xà nu chịu nhiều đau thương dưới bom đạn của quân địch, tương đương với những tổn thất, mất mát, hi sinh của làng Xô trong cuộc kháng chiến chống Mỹ .
Cây xà nu ham ánh sáng và khí trời tượng trưng cho người Strá quật cường, kiên cường nói chung, những con người chân thực, phóng khoáng, yêu đời sống tự do, thanh thản, luôn hướng về Đảng, về cách mạng .
Cây xà nu có sức sống bất diệt, kiên cường, không bom đạn nào giết nổi chúng. Rừng xà nu ấy là hình ảnh của dân làng Xô Man kiên cường chống giặc, mặc kệ mọi hi sinh, một lòng đi theo Đảng, đi theo kháng chiến hết thế hệ này đến thế hệ khác .
c ) Đánh giá
Hình tượng cây xà nu là một hình tượng nghệ thuật và thẩm mỹ, tượng trưng cho số phận, phẩm chất, con đường đấu tranh của nhân dân Tây Nguyên. Đồng thời hình tượng này cũng đã giúp người đọc có những hiểu biết thâm thúy, niềm tự hào về con người Tây Nguyên, sự sống Tây Nguyên .
Kết cấu vòng tròn nhiều ý nghĩa, các giải pháp tu từ được sử dụng phối hợp ( nhân hóa, so sánh, trùng điệp, phóng đại, khoa trương ) khiến cho cây xà nu hiện lên sinh động, giàu đường nét, sắc tố, góp thêm phần tạo nên vẻ đẹp sử thi của tác phẩm .

d) Liên hệ so sánh các bài văn nghị luận văn học trong đề bài: Rừng xà nu và Hai đứa trẻ

Giống :

  • Đều là những hình tượng nghệ thuật và thẩm mỹ đa nghĩa, giàu sức gợi .
  • Được đặt trong mối đối sánh tương quan với hình tượng khác để làm bật lên chủ đề của tác phẩm .
  • Được khắc họa với bút pháp lãng mạn – hiện thực xen kẽ .

Khác :

RỪNG XÀ NU

CHUYẾN TÀU ĐÊM

  • Là hình ảnh biểu trưng cho TP.HN – kí ức đẹp tươi và tương lai tươi tắn hằng mơ ước .
  • Đem đến cho nhân vật những cảm hứng mới lạ, những bước chuyển can đảm và mạnh mẽ về nhận thức .
  • Được thiết kế xây dựng bằng thủ pháp tương phản trái chiều, đặt trong mối đối sánh tương quan với hình ảnh phố huyện .

Phương pháp làm các bài văn nghị luận văn học dạng liên hệ văn học-2

3, Chữa dàn ý các bài văn nghị luận văn học dạng đề liên hệ văn học

Phân tích đoạn kết của vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ. Từ đó liên hệ với đoạn kết truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao để nhận xét về rực rỡ trong cách viết của hai tác giả .
a ) Vài nét về tác giả, tác phẩm

Lưu Quang Vũ (1948 – 1988) được xem là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại với hàng loạt những vở kịch gây chấn động dư luận. Tác phẩm là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của ông. Vở kịch sáng tác năm 1981, đến năm 1984 mới ra mắt công chúng. Đoạn trích nằm ở cảnh VII và màn kết của tác phẩm.

Phương pháp làm các bài văn nghị luận văn học dạng liên hệ văn học-3

b ) Phân tích đoạn kết của vở kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt
Khung cảnh niềm hạnh phúc, sum vầy ấm cúng : “ cu Tị đang ôm chầm lấy mẹ, chị Lụa tất tả vuốt ve, hai đứa trẻ ăn chung trái na .
Trương Ba trở về “ giữa màu xanh cây lá trong vườn ” ; ông nói với vợ : “ Tôi vẫn ở liền ngay bên bà đây, ngay trên bậc cửa nhà ta, trong ánh lửa bà nấu cơm, cầu ao bà vo gạo, trong cái cơi bà đựng trầu, con dao bà giẫy cỏ … Không phải mượn thân ai cả, tôi vẫn ở đây, trong vườn cây nhà ta, trong những điều tốt đẹp của cuộc sống, trong mỗi trái cây cái Gái nâng niu … Khi Trương Ba không còn sống trong thực trạng “ bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo ” nữa lại là lúc ông được sống trong sự thân mật, trong tình thương mến của người thân trong gia đình .
Cái Gái gieo hạt na xuống và nói : “ Cho nó mọc thành cây mới. Ông nội tớ bảo vậy. Những cây sẽ nối nhau mà lớn khôn. Mãi mãi … ”. Điều này bộc lộ ý nghĩa : Những hành vi, những lời nói tốt đẹp như của Trương Ba sẽ có công dụng giáo dục lâu dài hơn cho những thế hệ sau và những điều tốt đẹp ấy sẽ được tiếp nối, phát huy như một giá trị vĩnh hằng của đời sống .
c ) Đánh giá
Đoạn kết đã truyền đi thông điệp về sự thắng lợi của cái Thiện, cái Đẹp và của sự sống đích thực. Từ đó gieo một niềm tin rằng những con người cao quý như ông vẫn xuất hiện đâu đó giữa đời sống hàng ngày của tất cả chúng ta. Góp phần tạo nên chất thơ sâu lắng cho vở kịch : mang không khí ấm cúng, toát lên niềm vui của sự đoàn viên, tiếp nối ; đem lại âm hưởng thanh thoát, sáng sủa cho vở kịch .

d) Liên hệ so sánh các bài văn nghị luận văn học trong đề bài: Hồn Trương Ba, da hàng thịt và Chí Phèo.

Giống :

  • Đều là những kết thúc mở, khơi gợi nhiều ý nghĩa thâm thúy .
  • Đóng vai trò hoàn kết số phận của nhân vật, tô đậm một phương diện nào đó của nhân vật .
  • Gắn với những hình ảnh / chi tiết cụ thể giàu sức gợi .

Khác :

HỒN TRƯƠNG BA DA HÀNG THỊT

  • Góp phần tô đậm ý nghĩa của nhân vật Trương Ba .
  • Kết cục theo chiều hướng tích cực, đem lại chiều sâu triết lí nhân sinh cho tác phẩm .
  • Là kết thúc phát minh sáng tạo của tác giả so với diễn biến dân gian .

CHÍ PHÈO

  • Góp phần tô đậm thảm kịch bị cự tuyệt quyền làm người của nhân vật .
  • Kết cục theo khunh hướng xấu đi, gợi mở sự bế tắc trong số phận người nông dân .
  • Gắn với cấu trúc vòng tròn độc lạ .

Nhìn chung, trong số các bài văn nghị luận trong chương trình Ngữ văn THPT, dạng bài liên hệ văn học đòi hỏi học sinh phải có được một nền tảng kiến thức tương đối vững vàng. Từ đó áp dụng đúng các bước trong dàn ý 4 bước phía trên, chắc chắn rằng dạng bài này sẽ không còn là khó khăn với các em học sinh nữa.

Mọi thông tin xin mời liên hệ:

Nguồn : ccbook.vn

Như vậy cachlam.org đã chia sẻ với bạn bài viết Phương pháp làm các bài văn nghị luận văn học dạng liên hệ văn học. Hy vọng bạn đã có được 1 cách làm hay và chúc bạn có được nhiều thành công trong cuộc sống hơn nữa!

Xem thêm các hướng dẫn và mẹo vặt hay: https://cachlam.org/huong-dan

5/5 - (1 bình chọn)
Cách làm thú vị khác
Hướng dẫn cách làm sốt trứng muối ngon dễ thực hiện nhất

Sốt trứng muối là món được sử dụng ăn kèm trong nhiều món ăn. Có rất nhiều công thức về Read more

Hướng Dẫn Cách Làm Sốt Trứng Muối Ngon Dùng Cho Món Hải Sản – Hải Sản Tươi Sống

Một vài năm trở lại đây, các món ăn nhưbánh bông lan trứng muối, món ăn hải sản sốt trứng Read more

Lạ miệng bò sốt trứng muối ngon chuẩn nhà hàng, cả nhà tấm tắc “10 điểm”

Với cách hướng dẫn chi tiết cụ thể này, bất kể ai cũng hoàn toàn có thể vào nhà bếp Read more

5 Cách Làm Sốt Trứng Muối – Thơm Ngon, Đậm Vị – Trí Việt Phát

Hiện tại có rất nhiều công thức làm sốt trứng muối, tùy thuộc vào bạn dùng sốt ăn kèm với Read more

Cách làm sốt chấm bánh tráng đơn giản nhưng ăn là ghiền – BepXua

Sốt chấm bánh tráng với vị chua, cay, mặn và ngọt. Lại còn vị beo béo của trứng cút phối Read more

4 cách làm nước sốt trộn xà lách đậm đà, độc đáo – Digifood

Xà lách trộn là món ăn thanh đạm, không dầu mỡ được sử dụng để thanh lọc khung hình. Để Read more

Top 14 Công Thức Làm Nước Sốt Mì Trộn

Duới đây là các thông tin và kiến thức và kỹ năng về chủ đề công thức làm nước sốt Read more

Cách làm nước sốt trộn với hủ tiếu hay mì khô đều ngon hết sẩy

Trong các món trộn thì nước sốt đậm đà là yếu tố quyết định hành động mùi vị món ăn. Read more

Developed by xemtuvithayhieu.com DMCA.com Protection Status