Khung cửi dân tộc Mông hoa (BTSL: 2841)

Khung cửi của đồng bào Mông ( gọi là Tu Tua ) do đồng bào tự chế tác để dệt vải ship hàng nhu yếu may mặc trong mái ấm gia đình. Gỗ làm khung cửi thường chọn loại gỗ nùi đá, chắc, chặt vào sau khi ăn tết xong để gỗ không bị mọt.

Khung cửi dân tộc bản địa Mông có nhiều bộ phận

1. Khung ( Tu tua ) :

Làm bằng gỗ, có hình tứ giác cao 1,6 m ; rộng 0,86 m. Tiết diện gỗ làm khung là 5 cm, phần chân rộng hơn để tạo độ vững chãi, phía trên và dưới được chốt bằng 2 thanh gỗ để khung không bị xê dịch, khi dệt khung ở vị trí dựng đứng.

2. Go chính ( Dua ) :

Có hình chữ nhật, size 47 x 12 cm, có cấu trúc bằng 2 thanh tre nhỏ, nối với nhau bởi các nan tre cách đều nhau. Go chính có công dụng chia các sợi dọc, khi dệt tác đều các sợi dọc không dính vào nhau.

3. Go phụ ( Ky mua ) :

Là những ống tre nhỏ dài 40 cm, có tính năng chia tách 2 làn sợi ngang để đưa con thoi qua.

4. Con thoi ( Gó ) :

Thoi dệt vải của đồng bào Mông thường được làm to, nặng : Dài 53 cm ; Rộng 13 cm. Thoi vừa có tính năng luồn sợi ngang vừa làm bàn dập để đập khít các sợi vải vào nhau, tạo cho mặt vải dày, mịn gỗ làm thoi thường làm bằng gỗ cứng, không mối mọt gọi là gỗ nhanh.

5. Ống tre ngáng sợi ( Lo xú )

Có công dụng tách 2 làn sợi dọc cho rộng để đưa thoi qua được thuận tiện vừa lăn đi lăn lại tạo độ mịn cho sợi lanh. Ống tre có đường kính 10 cm, dài 40 cm làm bằng tre già chặt đúng mùa để nguyên cả 2 đầu mặt, cạo hết phần vỏ ngoài thật nhẵn để khi dệt không làm sước sợi lanh. 2 ống tre đục thủng để cho nhẹ bớt khối lượng, khi dệt sợi vải không bị trùng xuống.

6. Tấm ván giữa khung ( Chanh tu ) :

Có hình chữ nhật dài hơn chiều rộng của khung, rộng 30 cm, dày 2 cm. Có tính năng chốt giữ để 2 thanh gỗ đứng của khung cửi chắc chắc hơn và là già đỡ cho bộ phận cuộn vải.

7. Bộ phận cuốn sợi ( Chinh tu ) :

Là một tấm gỗ rộng 20 cm ; dài 50 cm được cắt nhỏ ở giữa, đẽo tròn dùng để cuốn sợi dọc trong quy trình dệt người ta sẽ tháo dần sợi ra. Bộ phận cuốn sợi để trên tấm ván ngang sau 2 thanh dọc của khung nên khi dệt ta hoàn toàn có thể kéo sợi căng mà cuốn sợi không bị tuột.

8. Bộ phận cuộn vải :

Là 1 ống tre nhỏ, dài 45 cm vạt vát ở 2 đầu có dây vải để buộc vòng ra sau sống lưng người dệt. Khi dệt người dệt vải sẽ quấn dần vải lại cho tới khi dệt hết sợi dọc.

Khung dệt của người Mông thường do những người đàn ông có kinh nghiệm tay nghề chế tác để những người phụ nữ dệt vải dùng trong mái ấm gia đình. Khi dệt, người ta buộc khung dệt vào cột nhà, người dệt ngồi trên một chiếc ghế, 1 đầu sợi buộc vào thắng sống lưng người dệt, 1 đầu dây của cần giật buộc vào chân, khi dệt người ta giật chân cho go tách sợi ra và luồn thoi vào.

Người Mông khác với các dân tộc bản địa khác là không dùng sợi bông để dệt vải mà dùng sợi lanh, trước khi dệt sợi lanh tốn rất nhiều thời hạn, để tạo được sợi mịn. Khi dệt sẽ không bị lỗi, đứt. Người Mông không tạo hoa văn trong quy trình dệt mà chỉ dệt lóng mốt vải trơn trắng, sau đó tùy loại vật dụng, phục trang mà họ mới đem nhuộm, tạo các đồ án hoa văn.

Đối với người Mông sợi lanh không chỉ mang ý nghĩa vật chất là dùng để dệt vải mặc, làm khăn địu… mà còn mang ý nghĩa tâm linh rất thâm thúy, họ ý niệm : Sợi lanh là sợi chỉ dẫn đường cho linh hồn của người chết về với tổ tiên và cũng là sợi chỉ dẫn đường cho linh hồn tổ tiên đầu thai về với con cháu. Nên người Mông dù ở đâu, mặc phục trang gì đi chăng nữa thì khi gần chết người ta vẫn phải sẵn sàng chuẩn bị 1 bộ váy, quần áo bằng vải lanh để làm thuốc. Khi về trời, nếu không tổ tiên của người Mông sẽ không nhận ra họ.

Dân tộc Mông tuy bảo tồn rất tốt văn hóa truyền thống mặc truyền thống cuội nguồn nhưng nghề trồng lanh và dệt vải lanh đạng bị mai một dần. Việc bảo tồn nghề dệt truyền thống cuội nguồn là một điều rất thiết yếu để bảo tồn phục trang truyền thống lịch sử rất rực rỡ của đồng bào Mông.

Như vậy cachlam.org đã chia sẻ với bạn bài viết Khung cửi dân tộc Mông hoa (BTSL: 2841). Hy vọng bạn đã có được 1 cách làm hay và chúc bạn có được nhiều thành công trong cuộc sống hơn nữa!

Xem thêm các hướng dẫn và mẹo vặt hay: https://cachlam.org/huong-dan

5/5 - (1 bình chọn)
Cách làm thú vị khác
Tổng hợp các món ngon từ cá diêu hồng, ăn mãi không ngán

Cá diêu hồng thịt thơm ngon lại dễ chế biến thành nhiều món ăn với hương vị khác nhau. Dưới Read more

Cá Um – Ẩm thực – Việt Giải Trí

Cá um ngũ sắc cực kỳ thơm ngon, lại rất dễ làm, nguyên liệu đơn giản, không khó tìm. Nguyên Read more

Cách làm món cá trắm rang muối vàng giòn lạ miệng

Cá trắm có thể chế biến thành các món ăn ngon khác nhau như: sốt, nướng, gỏi, nấu cháo, nấu Read more

Cách làm món cá trắm hấp ngải cứu

Món cá hấp bia lá ngải vừa đơn thuần lại vừa ngon miệng. Món cá hấp bảo vệ các thành Read more

Làm sao để cá Betta sung? | Xóm Cá

Cá betta được biết đến là những chú cá có sắc tố sặc sỡ, tuyệt đẹp nhưng cũng là những Read more

Chia sẻ cách làm cá mú (cá song) hấp bia đãi khách ngon hết ý

Cá mú hấp bia vừa thơm ngon lại tốt cho sức khỏe, nếu bạn đang tìm một món cá ngon Read more

5 công thức tẩm ướp cá basa nướng ngon, dễ làm nhất

Cập nhật vào 11/08 Nuongthom.net cập nhật 5 công thức tẩm ướp cá basa nướng ngon như ngoài hàng quán, Read more

Managed by thichbanh.com DMCA.com Protection Status